Thế đất lạ khiến bốn thôn có 150 nhà sư

Một số thầy phong thủy cho rằng, nhìn từ trên cao, đất Thanh Lang tựa như khuôn mặt người nhìn nghiêng hướng về phía Tây. Mà theo quan niệm của người Á Đông thì hướng Tây là hướng của Đức Phật, hướng của sự giải thoát và siêu độ. Chính vì lẽ đó mà vùng đất này rất thịnh duyên để khởi phát nghiệp tu hành.

Người ta gọi Thanh Lang là “đất Phật sống”, bởi chỉ với 4 thôn đã có tới hơn 150 người xuất gia học Đạo. Các nhà tu hành sau khi đã có phẩm hàm hoặc đã học qua các khóa đào tạo của các trường Phật giáo đều quay trở lại góp phần xây dựng quê hương. Đó nét độc đáo mang nhiều bí ẩn của vùng quê thuần Việt  này

Nhà 7 người, có 6 người đi tu

Trong kháng chiến chống Pháp, Thanh Lang là căn cứ kiên cường của bộ đội địa phương. Nơi đây từng xảy ra các trận đánh chống càn ác liệt mà nổi tiếng là trận chiến phá bốt Liên Minh (cầu Liên Minh). Cũng tại xã này, vào 13/2/1967, không lực Hoa Kỳ đã ném bom tàn phá và huỷ diệt khu đình làng cũ, nơi có xưởng của Bộ đội Công binh lắp ráp tên lửa SAM 2 của Quân đội nhân dân Việt Nam, có trường học cấp I và cấp II. Trận ném bom này đã làm chết 28 dân thường và 1 chiến sỹ, làm bị thương nhiều người, phá huỷ hầu hết các khí tài quân sự cùng hàng trăm ngôi nhà và trường học.

Tuy nhiên, chỉ 35 năm sau thời bom đạn ấy, Thanh Lang đã hoàn toàn thay đổi. Ngày nay, tất cả các con đường dẫn đến thôn xóm đều đã được bê tông hóa. Những dãy trường học, trạm xá, khu vui chơi và những ngôi nhà cao tầng khang trang rải rác khắp khuôn viên làng như tô đậm thêm sự phát triển của làng thuần nông này. Theo ông Phạm Văn Cảnh – Phó chủ tịch UBND xã Thanh Lang: Phong trào xuất gia tu học theo đạo Phật ở làng phát triển rầm rộ nhất là từ 1990 đến 2003. Thời điểm cao điểm nhất có tới hơn 10 người xuất gia trong một năm. Hiện toàn xã chỉ có 4 thôn nhưng đã có tới hơn 150 người xuất gia, trong đó nữ giới chiếm đa số. Người trẻ nhất hiện nay vào khoảng 26 tuổi và người già nhất là xấp xỉ 60 tuổi. Hầu hết những người này đều có phẩm hàm hoặc đã học qua các khóa đào tạo của các trường Phật giáo.

Chùa Hồng Nô – một ngôi chùa mới được các nhà tu hành là con em xã Thanh Lang góp phần xây dựng lại.

Người xuất gia đầu tiên ở làng là Thượng tọa Thích Thanh Đạt ở thôn Lang Can 1 (hiện là Viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội) và sư thầy Thích Đàm Lan ở thôn Lang Can 3 (hiện đang trụ trì chùa Bồ Đề, Gia Lâm, Hà Nội). 10 năm trở lại đây làng vẫn có người tiếp tục xuất gia nhưng ít hơn trước. Những người xuất gia ở Thanh Lang chủ yếu tu ở các chùa trên địa bàn Hà Nội, Hải Phòng và Bắc Ninh, còn ở Hải Dương lại chiếm tỉ lệ rất ít.

Điều đặc biệt có những gia đình, gần như cả nhà cùng xuất gia tu tập. Chẳng hạn, gia đình cụ Đĩnh ở thôn Lang Can 3 có 7 người con thì có tới 6 người xuất gia; gia đình cụ Nguyễn Phúc Phiếm ở thôn Lang Can 1 có 6 người con thì có tới 5 người; gia đình cụ Nguyễn Thị Xinh thôn Lang Can 2 có tới 2 người con và 3 người cháu cùng xuất gia…

Mẹ con chưa bao giờ cùng mâm

Ở Thanh Lang, gia cảnh bà Quách (tên thật Nguyễn Thị Xinh) ở thôn Lang Can 2 là được nhiều người biết đến hơn cả. Bà Quách kể, bà có 2 người con, 1 cháu gái ngoại, 1 cháu gọi bằng bá và 1 cháu gọi bằng cô đều đi tu từ khi còn rất trẻ. Con trai duy nhất của bà là sư thầy Thích Thanh Ngọc (thế danh là Phan Nhật Ngọc, SN 1974), hiện là Trưởng ban Trị sự Phật giáo huyện Kim Thành và trụ trì chùa Phúc Thành. Chị gái Thích Bảo Quyên (thế danh là Phan Thị Thu, SN 1968), trụ trì chùa Phù Đậu.

Bà Quách kể: “Trước khi đi, thầy Ngọc có viết mấy chữ để đầu giường tôi dặn rằng: “Con đi không về thì mẹ đừng tìm”. Tôi lật gối lên nhận được thư thì lòng dạ xót xa, cuống cuồng đi tìm khắp. Tìm mãi mới ra được tung tích, nhưng khi đến nơi thì thầy đã bỏ sang chùa khác. Lần cuối cùng, tôi tìm để thuyết phục thầy trở lại nhà nhưng không gặp. Tôi đành bấm bụng: “Thôi thì nếu con mình đã không thích ở nhà với cha mẹ mà muốn đi tu thì cũng đành chịu. Giữ người ở chứ ai giữ được người quyết đi bao giờ? Ấy thế mà khi biết tin thầy đã xuống tóc, tôi khóc nhiều lắm. Cứ mỗi lần nhìn vào góc giường thầy nằm, nhìn vào cái cây thầy trồng, nhìn lên bức ảnh thầy treo…tôi lại không khỏi ngậm ngùi. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại, âu đó cũng là cái duyên, cái nghiệp của  thầy và của chúng tôi.

Bây giờ, thỉnh thoảng thầy cũng có về thăm tôi. Thầy cũng có ý muốn đón tôi lên ở hẳn với thầy trên chùa nhưng tôi không đi vì tôi ở nhà quen rồi. Những dịp lễ lớn thầy cũng có cho người về đón tôi xuống chùa nhưng mẹ con chưa bao giờ ăn với nhau cùng mâm. Sợ mẹ tuổi già ở nhà một mình đơn côi gối chiếc nên thầy có xin cho tôi một đứa bé. Thầy nuôi ở chùa được tháng rưỡi thì đưa về đây. Đến giờ cháu đã lên ba”, bà Quách nói.

Các con đường dẫn vào thôn xóm Thanh Lang đều đã được bê tông hóa.

Đi tu như một nhu cầu

Ông Tăng Bá Hoành - Chủ tịch UBND xã Thanh Lang khẳng định: “Tất cả các trường hợp đi tu ở Thanh Lang hoàn toàn là do nhu cầu tâm linh và niềm tin tôn giáo của cá nhân. Gia đình hay làng xã không hề có tác động nào đến hành động ấy. Và đại đa số những người xuất gia này khi đã gửi gắm cuộc đời mình nơi cửa Thiền đều không lấy làm hối tiếc trước quyết định của mình dù có nhiều người đi tu từ khi còn rất trẻ”.

Theo nhiều bậc cao niên ở thôn Kim Can và Lang Can thì đã từng có một vài thầy phong thủy khi hay chuyện làng đã tìm về nghiên cứu thế đất, long mạch…Một số thầy phong thủy cho rằng, nhìn từ trên cao, đất Thanh Lang tựa như khuôn mặt người nhìn nghiêng hướng về phía Tây. Mà theo quan niệm của người Á Đông thì hướng Tây là hướng của Đức Phật, hướng của sự giải thoát và siêu độ. Chính vì lẽ đó mà vùng đất này rất thịnh duyên để khởi phát nghiệp tu hành(?).

Riêng cụ Nguyễn Phúc Phiếm (81 tuổi) thì chia sẻ: Gia đình cụ có 6 người con trong đó có 5 người xuất gia theo Phật hoàn toàn do nhu cầu của mỗi người. “Nhà tôi vốn có truyền thống theo đạo Phật. Thế nên, từ khi còn bé, sống trong cùng một mái nhà, các thầy đã sớm thấm nhuần được các giáo lý của đức Phật và đã khởi tâm đi tu để tìm cầu sự giác ngộ. Nhà tôi có tất cả 2 thầy tăng, 3 thầy ni… đều đi tu từ rất sớm và hoàn toàn tự nguyện.”, cụ Phiếm nói.

Trên thực tế, trong rất nhiều gia đình có con cháu xuất gia ở Thanh Lang, không phải gia đình nào cũng ủng hộ việc con mình đi tu. Đại đa số các trường hợp đều có chung đặc điểm: Xin vào một ngôi chùa lạ nào đó tu tập, sau khi đã xuống tóc, chính thức trở thành một nhà sư thì họ mới trở lại thăm gia đình hoặc thông báo cho gia đình biết chuyện mình đã trở thành người nhà Phật. Lúc này, tất cả các thành viên trong gia đình đều phải thuận theo sự đã rồi.

Theo lẽ thường, khi đã gửi gắm cuộc đời mình vào chốn thiền môn thì người tu hành sẽ nương vào tiếng kệ lời kinh để mong cầu sự giải thoát, cắt đứt mọi duyên nợ trần tục và lánh xa cuộc sống phàm trần. Thế nhưng những người xuất gia ở Thanh Lang, sau khi đã viên thành việc Đạo, nhiều người đã quay trở lại đóng góp và xây dựng quê hương bằng những việc làm hết sức thiết thực, ý nghĩa...

Theo Đình Chung - GĐN

Cận cảnh “ngôi nhà ma” ở Hòa Bình

Những câu chuyện li kì

 

Theo chân Tuấn, một thanh niên ở xã Cao Răm (huyện Lương Sơn) dẫn đường, chúng tôi tìm đến “ngôi nhà ma” (thuộc địa phận thôn Bá Lam 2, xã Cao Thắng, Lương Sơn, Hòa Bình) mà dư luận đang xôn xao với hàng loạt câu chuyện li kì, bí ẩn.

Lối nhỏ dẫn vào "ngôi nhà ma"

Trước đó, Tuấn cho biết một người bạn của mình đã từng “thập tử nhất sinh” vì “trót” lấy đồ bên trong ngôi nhà này. Trường (bạn của Tuấn, trú tại thị trấn Xuân Mai, Chương Mỹ, Hà Nội), trong một lần trú mưa trong ngôi nhà hoang, thấy có chiếc tủ kính còn bày một ít bát đĩa cổ, Trường đã cầm 2 chiếc đĩa đem về nhà, bất chấp bạn bè can ngăn.

Quang cảnh bên ngoài ngôi nhà

Ngay chiều hôm đó, Trường bị tai nạn xe máy và bị gãy tay. Chưa hết, suốt thời gian sau đó, hàng loạt những chuyện bất thường đã xảy ra với Trường, lúc nào trong người cũng nóng như có lửa đốt. Nhưng khi đến bệnh viện khám thì các bác sĩ cho biết người vẫn bình thường, không hề mắc bệnh gì. Cuối cùng, sực nhớ đến 2 chiếc đĩa mình đem về nhà từ ngôi nhà hoang, Trường phải nhờ người nhà đem đến trả lại chỗ cũ và biện lễ khấn vái, từ đó mới yên.
Trong khi đó, ông Trung (xã Thanh Lương, Lương Sơn) cũng cho biết đã từng tận mắt chứng kiến “hiện tượng lạ lùng” (lời ông Trung) ở ngôi nhà này.
Ông Trung kể: “Hơn một tháng trước, khi tôi từ nhà người quen ra về thì trời đã sẩm tối. Lúc đi qua đây, nhìn vào trong ngôi nhà thì tôi thấy có một đám sáng tựa như bóng người lướt đi rất nhanh trước cầu thang. Thấy lạ tôi dừng lại xem thì cái bóng bỗng dưng biến mất”.
Cũng theo ông Trung, cùng lúc đó từ ngôi nhà bỗng nhiên phát ra những âm thanh nghe rất lạ, tựa như tiếng hú của ai đó… Ông giật mình vì hồi chiều qua đây thấy nhà để hoang, không có người ở. “Tôi sợ quá, cứ thể phóng xe chạy thẳng, không dám quay lại nhìn”, ông Trung cho biết.
Không riêng gì ông Trung, rất nhiều người cho biết cũng đã từng chứng kiến những “sự việc kỳ lạ” tương tự nói trên từ ngôi nhà này, như bóng người lập lòe, tiếng hú… đặc biệt là vào những hôm trời mưa. Từ đó, tin đồn về ngôi nhà hoang có ma đã lan nhanh, khiến dư luận xôn xao.
“Mục kích” bên trong
Từ ngoài đường đi vào “ngôi nhà ma” chỉ có lác đác vài nhà người dân ở, càng vào phía bên trong càng vắng. “Ngôi nhà ma” nằm ẩn mình giữa rừng cây bạch đàn và nhãn um tùm. Khi còn cách ngôi nhà chừng 50m, Tuấn giơ tay chỉ: “Nó đấy. Các anh vào đi. Em đứng ngoài này chờ”. Chúng tôi rủ cùng vào, Tuấn một mực lắc đầu quầy quậy.
Theo quan sát của chúng tôi, “ngôi nhà ma” thực chất là một khu nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí cũ nhưng nay bị bỏ hoang. Xung quanh khuôn viên có trưng bày đá và cây cảnh, phía ngoài sân còn có vài chiếc xích đu nằm chỏng chơ. Toàn bộ khu nhà khá rộng, có 2 tầng với đầy đủ các công trình phục vụ sinh hoạt.

Bên trong ngôi nhà

Tầng dưới ngôi nhà là một phòng khách lớn, ngoài ra còn có các phòng nhỏ được phân ra như các phòng nghỉ. Tầng trên được lát bằng gỗ và tre, khá rộng.
Một điều dễ nhận thấy là toàn bộ khu nhà đều bị phủ lớp bụi khá dày, mạng nhện chăng đầy và bốc lên mùi ẩm mốc. Trong nhà còn có các vỏ chai rượu xếp đầy trên vách tường. Trên mặt bàn để giữa phòng còn vương vãi vài đồ vật, trong đó có cả nến và vàng hương.

Vương vãi đồ vật, trong đó có cả nến và vàng hương.

Đặc biệt, ở góc phòng có một chiếc tủ kính khá lớn, bên trong chia thành từng ngăn. Trong tủ bày rất nhiều những đồ vật cổ như bát đĩa, hũ, vò,…

Vén màn bí ẩn

Chúng tôi đã gặp anh Lương Đình Thái (trú tại thôn Bá Lam 2, xã Cao Thắng). Nhà anh cách “ngôi nhà ma” khoảng 700m. Anh Thái cho biết: “Tôi thầu hơn 2 ha ở khu rừng đồi này để làm trang trại trồng vải và nhãn đã được hơn 10 năm nay. Khi tôi đến, khu nhà bỏ hoang trên chưa có, mãi sau này người chủ mới đến nhận thầu và xây dựng”.
Cũng theo anh Thái, trước kia đây là một khu nhà hàng ẩm thực kết hợp với nghỉ ngơi và vui chơi giải trí theo kiểu nhà vườn sinh thái. Người chủ của khu nhà trên là người Hà Nội, mà theo anh Thái là “một đại gia có máu mặt”.

Bên trong ngôi nhà

 “Khu nhà bỏ hoang đã hơn một năm nay, không ai đến ở hay dọn dẹp gì cả. Tôi nghe nói lý do họ chuyển đi là do đã hết thời hạn hợp đồng cho thuê đất”, anh Thái nói.
Về tin đồn trong dư luận cho rằng đây là “ngôi nhà ma”, anh Thái cho biết anh không hề nghe nói đến chuyện đó. “Có thể đó là do dư luận đồn đại thế, đây làm gì có. Tôi ở đây cả chục năm, có thấy gì đâu”, anh Thái khẳng định.
Anh Thái giải thích những “hiện tượng lỳ lạ” trong ngôi nhà hoang: “Chính tôi cũng từng bị đánh lừa và một lần phải chạy “bán sống bán chết” vì sợ. Nhưng sau vài lần tôi đã cố gắng đứng lại theo dõi và phát hiện ra những hiện tượng “bất bình thường” kia lại… rất bình thường.
Bóng ma mà mọi người nhìn thấy thực ra là đom đóm, còn những “tiếng hú” vọng ra từ ngôi nhà chỉ là tiếng gió thổi vào những ống tre nứa và những chiếc chuông gió, vì vách tường tầng hai của ngôi nhà làm bằng các ống tre và trước cửa có treo các chuông gió.
Hiện tượng này dễ thấy nhất vào những buổi trời động mưa. Ở đây rậm rạp nên rất nhiều đom đóm, mỗi khi mưa xong, đom đóm thường kết thành những đàn lớn rồi bay khắp nơi, nhìn từ xa như bóng người. Người lạ mới nhìn sẽ hốt hoảng, chúng tôi thì quen rồi. Nhà tôi mỗi khi mưa xong, đom đóm bay vào cả đàn lớn”.

Bát đĩa cổ (?) trong "ngôi nhà ma"

Về những chiếc bát đĩa cổ (?) còn để lại, anh Thái cho biết nó chỉ mang tính chất trang trí, vì chủ nhà chưa có điều kiện để chuyển đi nên đã để lại và ngỏ ý gửi hàng xóm trông giúp. “Chuyện có người “gặp họa” do lấy đĩa cổ có lẽ chỉ là những tai nạn xảy ra ngẫu nhiên mà thôi, làm gì có ma mãnh gì”, anh Thái nói.
Trao đổi với phóng viên, đại diện văn phòng UBND xã Cao Thắng cũng cho biết, khu nhà trên bỏ hoang vì chủ nhà đã chuyển đi do đã hết hạn hợp đồng thuê đất. Ngoài ra, chuyện “ngôi nhà ma” chỉ là tin đồn, không có thực.

Theo Tuấn Linh - Nguyễn Hằng

Chùa Hải Tạng: ‘Bậc thầy’ kiến trúc phong thủy

TPO - Chùa ở thế phong thủy lý tưởng, tọa lạc sát chân núi phía Tây của Hòn Lao thuộc Cù Lao Chàm, lưng tựa núi, mặt tiền xoay hướng Tây – Tây Nam nhìn thẳng núi Bà Mộc như thể hòn xôi án ngữ.

Chùa Hải Tạng ở vào vị thế lý tưởng, bởi sự thông thoáng, tiền hậu, tả hữu phân minh.

Theo truyền thuyết, các cây cột được làm từ ngoài Bắc đem về làm một chùa nào đó trong Nam nhưng khi về đến Cù Lao Chàm vì trời tối nên phải neo ghe nghỉ lại. Sáng ra, ghe kéo neo đi tiếp, nhưng thật lạ lùng, biển tự dưng sóng dậy, ghe cứ xà quần, tới lui lòng vòng không đi ra khỏi Lao. Sau có người trong đoàn lên cúng xin keo mới biết dàn cột này phải để lại dựng chùa cho Cù Lao Chàm không được đem đi. Vì thế chùa dựng lên lấy tên là Hải Tạng. Hải là biển, Tạng là kinh, ý nói Chùa là nơi hội tụ kinh tạng mênh mông như biển. Một ý khác là Kinh tạng của Nhà Phật đây được hội tụ từ mọi con đường trên biển.

Lịch sử Hội An có ghi, chùa được xây dựng vào năm Cảnh Hưng thứ 19 (1758) ở vị trí cách nơi này khoảng 200m về hướng đông bắc, sau vì do bão làm hư hại nặng và để thuận tiện cho các tín đồ đến hành lễ nên vào năm Tự Đức nguyên niên (1848) chùa dời về vị trí hiện nay.

Ngay dưới chân là đồng ruộng, khu dân cư và mờ xa về đất liền là Đô thị cổ Hội An. Phía Nam có khoảng trống gió lùa trải dài qua Rừng Cấm (nay là Xóm Cấm) đưa hơi nước từ Hòn Nhờn lướt qua trước mặt thổi lên khu dốc Chùa.

Lưu truyền, trước đây khu này rừng rậm có nhiều trăn, rắn độc. Vì thế, để an toàn, tường thành bao bọc xung quanh chùa được xây bằng đá, cổng tam quan phía trước gồm 3 lối vào, tam quan tạo dáng vòm, mái lợp ngói âm dương và đắp nhiều con giống.

Toàn bộ tam quan cao 5m, rộng nhất 1,5m, dài 6m. Kề ngay đấy là 4 trụ biểu, trên chóp trụ có khối hình hoa sen cánh lật… Dù thiên nhiên khắc nghiệt, lại phải đương đầu với nhiều trận cuồng phong hàng trăm năm qua nhưng đến nay, công trình chính vẫn vững vàng, bề thế.

Tuy nhà Tây đã bị sập hoàn toàn, nhà Đông còn lại phần kiến trúc chính nhưng toàn bộ di tích vẫn toát lên vẻ hào sảng uy nghiêm hiếm thấy ở các di tích khác. Chính điện lợp ngói âm dương, bờ nóc, bờ hồi đắp nổi nhiều đường nét uốn lượn mềm mại, uyển chuyển tạo cảm giác nhẹ nhàng.

Lùi vào mái hiên khoảng 2,5m là hệ thống cửa (thường khép kín), thượng song hạ bản, gồm 3 bộ, mỗi bộ 4 cánh ngăn không gian bên ngoài với không gian nội thất. Toàn bộ nếp nhà chính này có hệ vì kèo kết cấu kiểu “chồng rường giả thủ” chia làm 3 lòng.

Việc mở rộng diện tích ở đây được sử dụng biện pháp tăng thêm lòng nhà bằng cách tăng cường hệ liên kết các cây rường, cột cái, cột quân và giả thủ trong thế đỡ thẳng lên đòn tay (hoành), lòng 3 của mái trước được ngăn cách bởi hệ thống cửa tạo thành mái hiên. Với lối kiến trúc này, cộng với liên kết ngang gồm 4 vì (vài) chia làm 3 gian, tạo cho không gian nội thất của chùa thông thoáng, vừa có chiều cao, vừa có chiều sâu và mở rộng.

Lâm Anh TiềnPhong online

Đẹp ngỡ ngàng phong cảnh Peru

Núi Veronica Vẻ đẹp thiên nhiên

Một vẻ đẹp mê hoặc lạ lỳ của thiên nhiên cuốn hút tâm hồn con người. Mang vẻ đẹp vô cùng hoang dã với rất nhiều những dãy núi hoang sơ, sắc xanh của cỏ phủ kín một vùng trời, thung lũng và hồ nước đan xen cộng với rừng rậm và tuyết bao phủ, Peru khiến người ta mê hoặc như lạc về thời tiền sử xa xưa.

Thung lũng Sacred của người Inca

Thung lũng Sacred

Hồ Sausacocha

Hồ Titicaca ở khu vực đảo Amantaní

Hồ Conococha quyến rũ với sắc màu tươi sáng

Thung lũng bên dãy Jirishanca

Dãy núi đầy tuyết phủ Salkantay được nhìn từ trên cao

Di tích lịch sử Sacsayhuaman

Thung lũng Colca vào một buổi hoàng hôn

Ly kỳ chuyện cả làng thờ hòn đá

Nếu bạn là người tò mò thì không nên đọc bài viết này, vì kết thúc câu chuyện, tò mò sẽ… càng tò mò hơn. Đó cũng là tâm lý của một số người dân thôn La Khê Bãi (Thừa Thiên - Huế) hàng trăm năm nay vẫn cho rằng hòn đá được thờ trong ngôi miếu nằm trên địa bàn thôn to lên mỗi ngày.

Thôn La Khê Bãi thuộc xã Hương Thọ, Thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Người dân nơi này khẳng định, ngày xưa, hòn đá đó chỉ nhỏ bằng chiếc bình vôi nhưng bây giờ đã nặng hơn một tấn. Oái oăm ở chỗ đá được mặc xiêm y và đến giờ cũng chẳng ai biết “mặt ngang mũi dọc” của “đá mẹ” như thế nào.

Cả làng thờ… hòn đá

Người già trong làng cho biết, vào khoảng năm 1800 khi những người đầu tiên đến vùng núi huyện Hương Trà (nay là Thị xã Hương Trà) lập ra thôn La Khê Bãi thì đây là vùng đồi núi hoang vu. Địa thế của làng lại được xem là “hợp phong thủy” bởi có núi có sông nên xóm làng ngày một no ấm, mùa màng bội thu quanh năm.

Truyền thuyết cũng bắt đầu từ đây: “Ngày đó có bác nông dân trong làng đang cày ruộng đến trưa thì liên tục bị một hòn đá nhỏ cứ va chạm vào lưỡi cày. Nghĩ là hòn đá bình thường, ông nhặt bỏ lên bờ nhưng rồi một lúc sau lại thấy hòn đá lúc trước chặn ngang lưỡi cày.

Sự việc xảy ra nhiều lần như thế khiến bác nông dân bất chợt giật mình suy nghĩ, chắp tay van vái: “Nếu là thần thánh phương nào xin cho tôi một điềm báo tôi sẽ mang về trình xóm làng lập miếu thờ Ngài”. Vừa dứt câu nói một ánh hào quang chớp nhoáng tỏa sáng phát ra từ hòn đá”, trưởng thôn La Khê Bãi, ông Lê Văn Quảng thuật lời cha ông truyền lại.

Không ai biết bí mật nào về hòn đá phía sau những tấm vải được che phủ này?

Các già làng đã quyết định lập miếu chăm lo hương khói hòn đá kì lạ ngay đầu làng gọi là Linh Sơn Điện. Một bô lão trong thôn cho biết ngôi miếu lúc xưa vốn nhỏ bé và đơn sơ, chỉ vừa đặt chiếc am nhỏ và hòn đá.

Từ khi lập miếu Linh Sơn xóm làng ngày một phồn thịnh hơn, người trong thôn không hề ốm đau khiến dân làng truyền tai nhau có “vị thần giáng thế giúp làng”, hàng năm dân tu sửa miếu ngày càng “hoàng tránh hơn”. Đến năm 1957, có một người là cháu nội vua Thiệu Trị đã đứng ra quyên góp tiền bạc xây dựng miếu thành ngôi kiên cố khang trang rộng rãi như ngày nay.

Trải qua thời gian được tu sửa, nay miếu được xây dựng hoàn chỉnh với nhiều công trình phụ như: Am Lục động, am Thổ thần, nhà Tăng thờ… Người nông dân năm xưa có công đưa hòn đá thần lên cạn cũng được lập am thờ ngay trong khuôn viên miếu.

Theo lời kể các bô lão thôn thì nay miếu đã ngoài 200 năm tuổi. Hàng năm toàn bộ dân làng tập trung tại miếu làm lễ cầu an vào hai ngày 16 - 17 tháng Giêng. Ngoài ra vào tháng 3, tháng 7 âm lịch, làng long trọng tổ chức lễ vía “Mẹ”.

Họ cho rằng vị đức Thánh Mẫu đã nhập hồn vào hòn đá, tên gọi Đá mẹ nằm xuất phát từ chính quan niệm này. “Cả làng này từ trẻ con đến người lớn ai cũng thuộc nằm lòng truyền tích về Đá mẹ nằm. Hòn đá đã mang lại bình yên, ấm no cho dân làng chúng tôi”, già làng Đe nói.

Đá cũng có xiêm y

Dù chẳng biết “mặt ngang mũi dọc” hòn đá trong miếu như thế nào, nhưng cả người dân thôn đều cho rằng hòn đá “mặc xiêm y” lớn dần mỗi ngày, nói cách khác là “có khôn lớn”. Ông Lê Văn Thích, Phó ban tổ chức các lễ hội thôn dẫn giải cụ thể : “Nghe cha ông kể lại rằng năm 1957 xây điện, làng đã huy động 12 thanh niên trong thôn khiêng “đá Mẹ” lên bàn thờ. Nhưng bây giờ tảng đá đã lớn đến mức hàng trăm người chưa chắc đã khiêng nổi”.

Dẫn khách vào chính điện, ông Thích trang nghiêm chỉ tay vào một khối vật thể phủ kín vải nói rằng đó chính là “Đá mẹ” nằm. Theo quan sát của phóng viên, tảng đá cao khoảng 1,5m, bề ngang rộng chừng 0,8m. Những tấm vải phủ lên phiến đá gọi là áo của “Mẹ”, những bộ y áo được thay khi áo cũ sờn rách.

“Chỉ duy nhất những phụ nữ phụ trách việc trông coi miếu mới được phép thay áo cho Đá mẹ nằm. Khi tiến hành lễ thay áo, người ta cũng không lột hết mà giữ lại 2 - 3 lớp áo dưới cùng, không được phép lấy hết áo ra khỏi tảng đá”, ông Thích cho biết thêm. Đó cũng là lí do giải thích việc vì sao hàng trăm năm nay chưa một ai nhìn thấy khối đá hình thù thế nào.

Những bậc cao niên trong làng đều cho hay theo lời các tiền bối làng truyền lại, đó là một khôi đá có màu đen bóng. Đặc biệt vào những lúc mưa giông người ta nhìn thấy từ phiến đá hiện lên 5 màu sắc khác nhau lấp lánh, bởi vậy Đá mẹ nằm còn được gọi là đá ngũ sắc. Trở lại với ý kiến cho rằng hòn đá vô tri vô giác “khôn lớn” từng ngày, cụ ông Lê Văn Đại ( 67 tuổi), thành viên trong ban quản lí miếu cho rằng câu chuyện trên hoàn toàn có thật.

Cụ còn khăng khăng: “Hiện nay kích thước khối đã vẫn tăng lên nhưng tốc độ chậm hơn trước”. Khi người viết thắc mắc “liệu có phải chính những lớp vải được phủ lên thường xuyên đã làm kích thước khối đá tăng?”, thì nhận được lời quả quyết “không phải”. “Một hai lớp vải thì kích thước tăng lên có đáng bao. Đằng này chỉ cần nhìn bằng mắt thường cũng nhận thấy Đá mẹ nằm to lên rõ ràng”, một thành viên được thôn cắt cử trông coi miếu lí giải.

Quanh hòn đá được cho là “biết lớn khôn”, người địa phương còn truyền tai nhau những câu chuyện nội dung tựa truyền thuyết, như khu vực quanh miếu người nào muốn nhảy sông tự vẫn cũng đều bất thành vì những lý do ngăn cản “trên trời rơi xuống; từ xưa đến nay hễ lúc nào xóm làng gặp phải chuyện dữ như bệnh tật, mùa màng thất bát thì y như rằng khấn nguyện “đá thần” sẽ hóa giải thành công; hay trong suốt hàng chục năm bom rơi đạn lạc thời Mỹ - Ngụy, chưa có một người làng nào thiệt mạng…

Xâu chuỗi lại những thông tin làm cuộc khảo sát nhanh, chúng tôi nhận được nhiều ý kiến trái chiều nhau. Có người cho rằng miếu Linh Sơn thật sự “linh thiêng”, nhưng cũng có người cho rằng đó chỉ là những sự trùng hợp ngẫu nhiên trong cuộc sống.

Đem những thắc mắc đến hỏi chính quyền địa phương, ông Mai Văn Xuân, Chủ tịch UBND xã Hương Thọ cho biết: “Hiện chưa thể chứng minh được chuyện phiến đá “biết khôn lớn” liệu có thật hay không bởi theo quy định của làng thì không ai được lật bỏ tấm vải che phiến đá. Hoạt động của miếu cũng không hề có biểu hiện vi phạm pháp luật nên chính quyền địa phương chưa cần thiết đến mức phải tiến hành giám sát, kiểm tra”.

Cũng theo vị Chủ tịch xã: “Linh Sơn điện là ngôi miếu cổ đã có từ lâu đời, hàng năm ngoài người dân bản địa có rất nhiều du khách khắp nơi đến miếu hành lễ. Ngôi miếu có vị trí đặc biệt trong đời sống văn hóa tâm linh của người dân”

Trở lại phần dẫn chuyện, vậy là mọi người thêm một lần “tức anh ách” khi vẫn không rõ hòn đá có “lớn khôn” thật hay không?. Có lẽ đành phải chờ vài chục năm nữa, trở lại thăm hòn đá và nhìn bằng mắt thường thấy đá có “lớn khôn” nữa hay không thì mới dám khẳng định sự việc. Kể cũng lạ, có lẽ chẳng có ngôi làng nào ở nước ta sì sụp thờ cúng… hòn đá như ở làng La Khê Bãi.

Nguồn : Đất Việt

CHUYỆN KỂ DỰNG TÓC GÁY: NHỮNG NGÔI MIẾU VEN ĐƯỜNG

Phóng sự: Hồ Xuân Dung

Trước khi đọc bài này, bạn phải cân nhắc kỹ. Vì muốn chuyển tải những thông điệp cảnh báo về tai nạn giao thông có hiệu quả, tác giả buộc lòng phải kể những chi tiết tương đối nhạy cảm. Mặc dù có gia giảm mức độ mang tính kinh dị nhưng sẽ ảnh hưởng đối với những người dễ xúc động.XUẤT XỨ RÙNG RỢN


Hầu như dọc các tuyến đường bộ, đường trên khắp đất nước, nơi nào cũng có những ngôi miếu nhỏ. Bình thường, ít ai chú ý đến những ngôi miếu nhỏ xíu, cất đơn sơ, nằm khiêm tốn bên vệ đường hoặc bờ sông, mép rạch. Thế nhưng thử hỏi thăm lai lịch những ngôi miếu ấy, khi nghe kể xong, chắc chắc ai cũng phải rùng mình. Ngoại trừ một số tín đồ tôn giáo xây miếu trước cửa nhà đề thờ thổ thần, còn lại, hầu hết những nơi khác, người ta cất miếu để nhang khói cho những người chết oan, chết thảm khốc giữa đường. Vì vậy những ngôi miếu ấy được gọi lả “miếu oan hồn”, “miếu cô hồn” hoặc “miếu vong hồn”.

Những cái chết rùng rợn, chết oan giữa đường chiếm số ít là do ngã bệnh, đột quị, số đông còn lại thuộc về tai nạn giao thông. Mà đã chết tại chỗ do tai nạn giao thông thì hiếm có cái chết “hiền”. Chuyện nạn nhân bị phanh thây, tay một nơi, đầu một nẻo đã ám ảnh tâm trí những cư dân sống ven quốc lộ thường xuyên. Có lẽ do chứng kiến và bị ám ảnh những cái chết thảm khốc ấy, người ta thường thấy ma, quỉ. Và khi có người bị ma nhát, quỉ ghẹo, những nơi ấy, người ta lập ngay miếu thờ. Về mặt tâm linh, người ta cho rằng những ngôi miếu ấy sẽ giúp vong hồn người chết sẽ được siêu thoát, không quấy rầy người sống. Về mặt xã hội, những cái miếu ấy xem như “biển báo” cho những người điều khiển xe trên đường biết rằng “nơi đây thường xảy ra tai nạn chết người rùng rợn”.

Tại cây số thứ 25, Bàu Cỏ, xã Tân Hung, huyện Tân Châu, Tây Ninh có một ngôi miếu nhỏ. Theo lời người dân nơi đây kể lại, cái chết đầu tiên xảy ra nơi đây vào nằm 1975 là một cô gái. Thời điểm đó, con đường này chưa tráng nhựa, nhà cửa thưa thớt. Đó là con đường của cánh xe “be” tải gỗ đại thụ nặng hàng chục tấn từ rừng già Campuchia về. Hàng đêm từng đoàn xe “be” chạy rung rinh mặt đất cho đến sáng. Để trốn thuế kiểm lâm đặt chốt tại Tân Trung, mỗi đoàn xe chỉ mở đèn chiếc đầu tiên và chiếc cuối cùng. Những chiếc chạy giữa chỉ mở đèn gầm.
Một buổi sáng sớm, người dân địa phương rúng động khi phát hiện xác chết của một cô gái nát bấy nằm giữa đường. Có lẽ, tai nạn xảy ra từ lúc nửa đêm và từng chiếc xe nằng hàng chục tấn cứ liên tiếp nghiền xác cô gái cho đến khi phát hiện. Người dân địa phương phải nhặt từng mẩu xương và chút thịt vương vãi lẫn với đất cát để mai táng. Không hiểu vì sao, cái đầu cô gái còn nguyên vẹn nằm lăn lốc trong một vạt cỏ hôi cao quá đầu người.
Bẳng một thời gian, đêm nọ, bà Hai là người mẹ chiến sỹ đã từng bám trụ vùng đất cách mạng từ thưở kháng chiến đến lúc đất nước thống nhất, có chuyện cần phải đi ngang qua nơi xảy ra tai nạn vào ban đêm. Bỗng nhiên bà trông thấy một mái tóc đen, dài xõa xuống từ ngọn cây xay xuống đến mặt đường. Bà không thuộc loại yếu bóng vía nên bình tĩnh bước đến gần để xem đó là chuyện gì. Qua ánh sáng nhập nhoạng của ánh trăng non bà trông thấy một cái đầu không có thân hình. Cái đầu mang gương mặt đầy máu đang lơ lửng trên cành cây xay đang nhe răng cười. Bà quét lia ánh đèn bình ac quy soi vào thẳng gương mặt kia. Ngay lập tức gương mặt biến mất. Không tin dị đoan, bà quay trở về nhà báo với Chính quyền Cách mạng Lâm Thời rồi xách súng AR15 huy động mấy đứa con đang là du lích xã ra bao vây khu vực đó. Bà nghĩ một phần tử nào đó đang mượn chuyện ma quỉ nhát bà với mục đích quấy rối trị an. Thế nhưng lùng sục suốt đêm vẫn chẳng thấy dấu vết gì. Ngày hôm sau, chính anh con trai út của bà đi ngang chổ cây xay lại bị “ai đó” nắm tóc giật. Anh ngước nhìn lên và trông thấy những gì hôm qua mẹ anh trông thấy.
Một tháng sau, người con rể thứ năm của bà Hai sử dụng chiếc xe hon da 67 đi công việc. Khoảng 12 giờ trưa, anh về đến ngỏ nhưng không quẹo vào mà đâm thẳng vào gốc cây xay chấn thương sọ. Khi người nhà chạy ra sơ cứu, mặc cho mồm, khóe mắt lẫn lỗ tai ứa máu, anh vẫn cố thều thào nói đứt quãng: “Nó ở trên cây xay…”. Chỉ nói có vậy, anh tắt thở.

Sau này, rất nhiều người dân đi ngang qua đó vào ban đếm hoặc trưa vắng thỉnh thoảng lại thấy cái đầu có mái tóc dài lơ lửng trên ngọn cây xay. Sự việc được báo cáo về Công an huyện. Lúc đó, ông Sáu M. là trưởng Công an huyện đã ghi nhận sự việc vào sổ tay để đặc biệt quan tâm theo dõi hiện tượng nhưng không có kết luận. Người dân đã tự nguyện đem cây, lá đến gốc cây xay lẳng lặng cất ngôi miểu nhỏ đốt nhang khấn vái, cầu xin cô gái đừng quấy phá để họ yên tâm đi thăm đồng khuya sớm. Từ đó, cái đầu không còn thấy xuất hiện nữa. Cho đến tận bây giờ, khi con đường đã được tráng nhựa khang trang, rộng rãi, thoáng đãng nhưng thỉnh thoảng nơi đó vẫn xảy ra tai nạn giao thông.
Ven quốc lộ I A đoạn Bình Thuận có ngôi miếu được người dân cho là thờ Hông Hài Nhi. Cánh tài xế Bắc Nam truyền miệng nhau rằng, đó là ngôi miếu linh thiêng nhất tuyến đường vạn lý này. Và bất cứ tài xế nào đi ngang qua đều phải nhấn còi chào “cậu”. Họ kể rằng, cách nay khoảng 20 năm, mẹ con người ăn xin đi bộ dọc từ miền Trung hướng về Sài Gòn, khi đến đoạn đường này thì quá nửa đêm. Hai mẹ con chui vào sau một tảng đá ngủ chờ sáng đi tiếp. Gần sáng, khi mẹ còn ngủ đứa bé chỉ mới 5 tuổi đi ra đường và bị một chiếc xe tải cán chết. Sáng dậy, bà mẹ vùi tạm xác đứa con sau tảng đá rồi tiếp tục hành trình. Từ đó, cánh tài xế đi đêm ngang đoạn đường này thường trông thấy bất ngờ một đứa bé đứng giữa đường ngay trước mũi xe. Phãn xạ tự nhiên, họ thắng thật gấp thế là xe lật nghiêng. Hầu hết những vụ tai nạn giao thông xảy ra nơi đây, khi tài xế thoát chết đều khẳng định đã lâm vào tình huống y như vậy. Ông Chiêu, cư ngụ ở xã Khánh Hậu, Long An, có thâm niên 40 năm lái xe, nay đã giải nghệ kể, chính ông đã từng “vướng tay lái” một lần tại đoạn miếu “cậu Hồng Hài Nhi”. Lần đó ông chở trái cây từ Tiền Giang ra cửa khẩu Móng Cái. Trên xe ngoài ông còn 1 lái phụ và bà chủ hàng. Xe đang ngon trớn với tốc độ khoảng 80 km/giờ. Chợt lái phụ hét: “Có đứa con nít nhà ai đứng đón xe kìa”. Ông nhìn theo ánh đèn pha dài ra phía trước nhưng chẳng thấy gì cả. Đột nhiên, ngay trước đầu xe khoảng 5 mét, ông chợt thấy một đứa bé trần truồng đứng giữa đường. Bà chủ hàng thét hoảng: “Coi chừng con nít!”. Ông đạp thắng sát sàn xe. Chiếc xe bị thắng đột ngột quay ngang rồi lộn 2 vòng. Giây phút kinh hoàng trôi qua, ông chui ra khỏi chiếc xe bẹp dúm để quan sát xem đứa bé có bị chiếc xe cán trúng không. Không có đứa bé nào cả. Bà chủ lẫn anh phụ xế cũng thoát chết nhưng bị xây xát, máu me đầy người đã cùng ông dùng đèn pin rọi nát mặt đất vẫn không thấy đứa bé nào cả. Qua cánh tài xế dừng xe chia buồn, ông mới hay đoạn đường này có ngôi miếu của “cậu”. Đến sáng, bà chủ hàng kinh sợ bỏ tiền nhờ người xây sửa ngôi miếu bằng cây đã mục thành ngôi miếu xi măng. Từ đó, ông bắt chước cánh tài xế khác, cứ đến đoạn đường này là bóp còi “chào”. Những chuyến hàng đi ngang miếu “cậu” nhằm ngày mùng 1 hoặc 15 âm lịch, ông đều dừng xe đốt nén nhang van vái “cậu” độ trì tay lái.

Đoạn đường kinh hoàng thứ hai đối với cánh tài xế Nam Bắc là cung đường cũ qua đèo Hải Vân. Cung đường dài 25 km này có hơn 42 ngôi miếu. Theo anh Dũng, cư dân địa phương cho biết: “Con số 42 là bề nỗi. Nếu tính luôn những ngôi miếu đã mục nát tự hủy thì có hơn 60 cái. Một số miếu không còn tồn tại nhưng người ta vẫn cứ thắp nhang dưới các gốc cây ven đường”.
Mỗi ngôi miếu ở đây đều gắn liền đến “sự tích” của ít nhất 10 vụ tai nạn giao thông thảm khốc. Ngôi miếu ở cung đường cuối trước đi lên đỉnh đèo là nơi xảy ra vụ đổ xe vận tải hành khách làm chết 50 người vào năm 1998. Chiêc xe chở hành khách từ tp, Hồ Chí Minh đi Hà Nội đang rặn ga bò chậm rãi lên đỉnh đèo. Bất ngờ từ phía ngược chiều, nơi đầu khúc cua, một chiếc xe tải xuất hiện lao nhanh xuống. Chiếc xe tải đã mất thắng. Ông Hải - Tài xế xe khách, cư ngụ ở phường I, quận 8, tp. HCM chỉ còn biết nép xe ven mép thung lũng sâu hun hút nhắm mắt chờ đợi thảm họa. Bị chiếc xe tải lao thẳng vào, chiếc xe khách văng ra khỏi thanh chắn bảo vệ và lao vụt xuống thung lũng. Không ai còn sống, chỉ mỗi người tài xế vướng người vào một nhánh cây nhô ra lưng chừng thung lũng. Người tài xế ôm nhánh cây chịu trận suốt một ngày mới được những người cứu hộ tìm thấy. Người tài xế bị khủng hoảnh tinh thần, suốt ngày lơ ngơ như người đã mất hồn. Hơn 10 năm sau ông mới quên được thảm họa và trở lại bình thường nhưng vẫn chưa đủ can đảm đặt tay vào vô lăng.

Vụ tai nạn giao thông thảm khốc của đoàn từ thiện một phường thuộc quận Phú Nhuận đi cứu trợ Nha Trang đã tạo cú sốc đối với dư luận cả nước vài tháng sau đó. Những người chứng kiến vụ tai nạn vẫn cứ bị ám ảnh mãi. Sau này, đoạn đường đó cứ liên tiếp xảy ra những vụ tai nạn chết người. Một số thân nhân của đoàn từ thiện bị tử vong đã thuê thầy cúng đến hiện trường “trục hồn” người chết về tp. Hồ Chí Minh cho con cháu đốt nhang. Chị N.Th. A. – có mặt trong nhóm cúng trục hồn kể, khi đang cúng, đột nhiên một bà đi cùng đột nhiên ngã lăn ra đất, sùi bọt mép, mắt trợn ngược. Sau đó, bà ta ngồi dậy quơ chân múa tay cho biết bà là một trong những vong hồn của đoàn từ thiện bị chết oan đang nhập xác. Thầy cúng đọc kinh, chú liên tục để “mời” vong hồn theo lá phướng về tp. Hồ Chí Minh gần gũi gia đình để được nhang khói. Vong hồn trong xác bà cốt trả lời: “Không về. Ở lại đây.. xô xe vui hơn”.

Một số tài xế đường dài còn truyền miệng nhau nhiều chuyện ly kỳ, huyền bí xảy ra ở cung đường đó. Bây giờ, ngay nơi xảy ra tai nạn, một ngôi miếu nhỏ mọc lên nhưng thỉnh thoảng vẫn xảy ra tai nạn giao đến nỗi địa phương phải cắm một biển báo: “Nơi đây thường xảy ra tai nạn giao thông”.
Ven đường xuyên Á, từ cầu vượt An Sương đến Củ Chi có 25 cái miếu mọc ven đường. Từ Bình Chánh đến thị xã Tân An, Long An có 16 cái miếu. Miếu ven đường nhiều nhất có lẽ thuộc đoạn đường từ Ngã ba Trung Lươnh đến Vĩnh Long. Cứ vài km là có một ngôi miếu. Khi giải tỏa mở rộng đường một số ngôi miêu đã bị phá bỏ dẹp đi, nhưng sau đó xảy ra liên tiếp những vụ tai nạn giao thong, thế là người ta lại xây mới.
Thông thường, một ngôi miếu oan hồn “cất” theo kiểu nhà ngói ba gian có diện tích khoảng 160 cm vuông. Nhưng tại Bến Lức có một ngôi miếu lớn hơn gấp 10 lần ngôi miếu thông thường. Một người dân sống lâu năm gần đó nhẩm tính theo trí nhớ cho biết, từ khoảng năm 1975 trở lại đây có hơn 100 vụ tai nạn giao thông xảy tại nơi đây, trong đó có ít nhất 30 người tử vong. Đặc biệt có vụ tai nạn xảy ra rất thảm khốc. Một người phụ nữ dắt bò đi trên đường. Do con bò thấy xe thường nhảy hoảng, bà ngoáy dây mũi bò vào bàn tay để tránh tuột tay khi bò nhảy. Bất ngờ một chiếc xe tải chạy ngang qua bóp kèn. Con bò hoảng hốt lồng lên chạy băng qua đường. Sợi dây mũi xiết chặt bàn tay người phụ nữ kéo bà ngã xoãi xuống đất rồi lê ra giữa đường vào ngay đầu xe tải. Tài xế bị bất ngờ đã đạp xiết thắng. Bánh xe bị thắng bắt dừng quay nhưng quán tính đẩy toàn thân chiếc xe lao tới. Vì vậy, thân hình người phụ nữ bị bánh xe nghiến dài dưới mặt đường hơn 10 mét. Từ đó, cứ đến đoạn đường này, những tài xế hành nghề lâu năm đều giảm tốc độ, chạy xe hết sức thận trọng và không quên bóp 3 tiếng còi “xin” oan hồn đừng xô tay lái. Tuy vậy, thỉnh thoảng một vài chiếc xe gắn máy vẫn cứ đâm vào nhau.

Ngôi miếu này được xem là một trong những ngôi miếu xảy ra nhiều chuyện kỳ bí. Vì vậy, rất nhiều người đến đây cúng vái, cầu xin mua may, bán đắt lẫn xin…số đề. Nhiều người ở nhiều tín ngưỡng khác nhau đến cúng vái, riết rồi ngôi miếu trở thành nơi thờ đủ loại thần như Quan Công, Bà Chúa Ngũ hành, Thổ địa, Thần tài…chứ không còn thờ oan hồn như lúc ban đầu. Dần dà, ngôi miếu này sắp được “nâng cấp” lên thành miểu.
CHUYỆN KỂ DỰNG TÓC GÁY
Nếu đề cập đến những ngôi miếu oan hồn mà không đề cập đến những câu chuyện huyễn hoặc gắn liền với ngôi miếu, xem như chưa biết gì về miếu. Bởi không có những mẫu chuyện mang tính tâm linh thì chẳng ai cất công xây miếu.
Bà Đặng Thị Mười, 70 tuổi, cư ngụ ấp Long Hòa, phường Thới Long, quận Ô Môn, tp. Cần Thơ, kể: “Quốc lộ 91B, đoạn gần Viện Lúa Đồng Bằng Sông Cửu Long (thuộc quận Ô Môn) có một cái miếu oan hồn. Nhiều người đã từng bị những oan hồn này trêu ghẹo. Tôi cũng bị một lần”. Rất nhiều ô lão sống tại nơi đây đều xác nhận những câu chuyện kể của bà Mười. Họ cho biết, cách nay khoảng 50 năm, một chiếc xe lam 3 bánh chở khách đi chợ khuya bị vướng trái nổ khiến 14 người trên xe đầu chết tan xác. Trong đó có 2 người phụ nữ mang thai. 1 tuần lễ sau, những người đi bộ ra chợ khuya ngang qua chỗ ấy thường bị ai đó xô té ngã trặc chân. Chính bà Mười trông thấy tận mắt hai lần một người phụ nữ mặc đồ trắng, tóc xõa dài, tay bế một đứa trẻ bay là là trên ngọn gió theo hướng gió thổi. Bà Mười không sợ ma nên đứng quan sát rất lâu cho đến khi bóng ma khuất sau ngọn cây. Bà Thế, cùng chứng kiến vụ việc với bà Mười đã xác nhận: “Tôi vừa trông thấy đã hoảng hốt bỏ chạy thục mạng về nhà. Riêng bà Mười vẫn đứng lại xem”.


Người ta đã hùn tiền cất cho 14 oan hồn người lớn và 2 oan hồn sơ sinh một ngôi miếu ven đường, sơ sài để hồn ma không quấy nhiễu nữa. Bẵng một thời gian dài, cách nay 3 năm, một cô gái trẻ chạy xe đạp đến nơi đó bị một chiếc xe tải cán… đứt đầu. Gia đình cô gái nhờ người lên đồng nhập xác. Cô gái nhập xác bà đồng cho biết, có lần cô và đám bạn gái đi ngang miếu, bảo với nhau rằng, chuyện ngôi miếu linh thiêng là chuyện tầm phơ tầm phào. Vì vậy, ma “mẹ bồng con” cư ngụ ngôi miếu bắt cô phải thế chỗ. Cô phải bắt đủ 9 người cà nam lẫn nữ mới được siêu thoát. Không biết chuyện lên đồng là có thật hay mê tín dị đoan, mà vài tháng sau, một cô gái trẻ khác chạy xe đạp đến nơi đó lại bị xe tải cán đứt hai người.
Liên tục trong 5 năm, tại nơi này xảy ra hàng chục vụ tai nạn, làm cả chục người bị thương và đã có 8 người tử vong thảm khốc. Ông Lê Th. C., cư ngụ gần ngôi miếu khẳng định: “Còn một mạng người nữa mới đủ số 9. Tôi luôn dặn dò con cháu, khi đi đến đoạn đường đó phải thận trọng hết mức. Nhiều người cho là chuyện dị đoan, mê tín nhưng hầu hết những người sống quanh khu vực này đều tin chuyện đó có thật”. Ông kể thêm rằng, mẹ cô gái bị đứt người làm hai khẳng định, đêm trước tai nạn, cô gái có kể cho bà biết rằng, cô nằm mơ gặp cô gái đứt đầu rủ đi xô xe chơi. Nghe xong gai61c mơ, bà mẹ rầy con gái rằng, đó là chuyện nhảm nhí. Vì vậy, ngay sau khi cô con gái bị tai nạn, bà đã thuê ngay thầy cùng “trục” vong linh nhưng thất bại.
Bà Cẩm H., 42 tuổi cư ngụ gần ngôi miếu khẳng định: “Tôi chạy xe trước con nhỏ bị cán đứt hai. Trước khi xảy ra tai nạn vài giây, tôi nghe thoảng trong gió tiếng một người phụ nữ hét: Xô nó té đi! Tôi ngoãnh lại để xem ai nói, nhờ vậy tôi chứng kiến trọn vẹn cảnh tai nạn. Ngay khi đó, tôi mất hồn mất vía, phải xuống xe ngồi xuống vạt cỏ một hồi lâu mới tỉnh hồn”.
Ở ngay cung đường này, đã từng xảy ra một vụ tai nạn làm chết tại chỗ 3 học sinh cấp 3 nhưng cách ngôi miếu khoảng 1 km nên người dân không tính tai nạn đó là do các oan hồn ngôi miếu xô đấy. Ba cô cậu học sinh đi học ngoại khóa môn thể dục. Tan học, cả ba gồm 2 cậu một cô, chất nhau lên một chiếc xe dream, chạy thật nhanh. Họ vừa chạy vừa cười giỡn. Họ đâm thẳng vào bánh trái chiếc xe vận tải hành khách chạy ngược chiều từ hướng Cần Thơ về Ngã ba Lộ Tẻ. Chiếc xe dream bị cuốn vào bánh xe vận tải hành khách. Cả ba cô cậu đập mặt vào ca pô xe khách rồi cũng bị cuốn vào bánh xe. Mỗi thi thể bị ném văng xa cách nhau hơn 10 mét. Tất cả đều biến dạng, trông rất gớm ghiếc. Các cơ quan chức năng điều tra đều nhận định chung về các vụ tai nạn xảy ra tại cung đường này: Đường hẹp do mép lề ven song bị sạt lở, các nạn nhân hoặc người gây tai nạn phóng nhanh vượt ẩu, vi phạm lậut giao thông. Để hạn chế tai nạn, một biển báo “đoạn đường thường xảy ra tai nạn” được UB An toàn Giao thông địa phương cắm ven đường. Tuy vậy, thỉnh thoảng, một vài người tham gia giao thông vẫn cứ tạo điều kiện cho ngôi miếu oan hồn có thêm… “uy tín”.
Chuyện hồn xô đẩy dẫn đến tai nạn giao thông chết người, có thể là chuyện hoang đường do một số người chứng kiến tai nạn bị ám ảnh. Tuy nhiên, nếu tham gia giao thông đến đoạn đường có cất miếu oan hồn ven đường, bạn cần tin rằng, nơi ấy đã từng xảy ra những vụ tai nạn giao thông thảm khốc. Nếu không tin vào những chuyện huyền bí, hoang đường, bạn cũng nên tin rằng, đoạn đường ấy có vần đề về độ an toàn như: Tán cây che khuất tầm nhìn, mặt đường có ổ gà, chiều ngang đường bị hẹp, mặt đường trơn… Đó là môi trường tạo nên những vụ tai nạn giao thông chết người. Hãy cẩn thận tay lái và giảm tốc độ khi trông thấy miếu oan hồn.
Một vài UB An toàn Giao thông của vài địa phương đã từng đặt những tấm bảng in hình ảnh những thi thể kinh dị, biến dạng vì tai nạn giao thông để nhắc nhở mọi người cẩn thận khi tham gia giao thông ở những cung đường nguy hiểm thường xày ra tai nạn. Tuy nhiên, vẫn không hiệu quả bằng những ngôi miếu ven đường. Điều này, tất cả những tay lái lụa xe tải đường dài đều thuộc nằm lòng.

PSVN (Theo NXB Công An Nhân Dân

LOẠT BÀI VỀ NHỮNG CẢNH ĐẸP CỦA XỨ ĐOÀI .

BÀI 1.

Thời gian vừa qua , dienbatn cùng với TS. NGUYỄN XUÂN DIỆN - THƯ VIỆN HÁN NÔM có đi khảo sát một loại những thắng cảnh của xứ Đoài thuộc Hà Tây cũ ( Nay đã về Hà Nội ) . Xin chia sẻ với các bạn bốn phương một loạt bài viết về những thắng cảnh tuyệt đẹp của tiền nhân để lại cho chúng ta . Chỉ cách trung tâm Thủ  đô Hà Nội khoảng 20 Km , chúng ta đã có thể đắm mình vào những một không gian tĩnh lặng đầy vẻ hoang sơ và dường như chúng ta đang cùng sống với những lễ hội của cha ông chúng ta từ hàng mấy trăm năm trước . Những chùa , Đình , Đền , Miếu có lịch sử hàng vài trăm năm đến cả ngàn năm nằm liên tiếp trên một vùng đất chỉ cách nhau vài cây số . Thăm lại những thắng cảnh đó , chúng ta thêm tự hào về truyền thống Văn hóa của người Việt từ ngàn xưa .

Xứ Đoài đẹp nhất Đình So

                                                                                        Nguyễn Xuân Diện

Toàn cảnh Đình So

 

Dân gian tứ chiếng có câu: Cầu Nam - chùa Bắc - đình Đoài. Dân gian xứ Đoài lại có câu: Đẹp đình So, to đình Cấn. Như vậy là vẻ đẹp của đình So đã được dân gian công nhận. Đình So là ngôi đình đẹp vào hạng nhất trong những đình làng của xứ Đoài.

Đình So là đình của làng So (tên chữ của làng là Sơn Lộ), trước gọi là trang Sơn Lộ, nay thuộc xã Cộng Hòa, huyện Quốc Oai. Làng So là nơi dừng chân của vua chúa khi đi thăm Phủ Quốc năm xưa. Nhà chúa có ngự đề bài thơ Nôm ở chùa Nhạc Lâm (chùa So), nay vẫn còn treo, như sau:

Mảng vui Thiên Phúc cảnh thiên thành

Ngoạn thưởng âu đây thức tính tình

Thái thản nhân cơ trông vợi vợi

Đùn đùn đạo ngạn bước thênh thênh

Trời xuân vặc vặc hoa kê cửa

Gió thuỵ hiu hiu nguyệt giãi mành

Trong thuở tỉnh phương buồm thuận tới

Tiệc vầy ngâm ngợi khúc long bình.

Vào làng So, đến đình So mà ngắm nghía thật lâu mới thấy được rằng đình không chỉ đẹp trong kiến trúc mà đẹp cả trong phong cảnh, phong thuỷ, đáng làm một mẫu hình tiêu biểu cho kiến trúc cổ. Đình nằm gối lên núi rùa, trước mặt là đê sông Đáy đã được nắn lại tạo thành một hồ nước hình bán nguyệt như tấm gương khổng lồ in bóng soi cả ngôi đình đồ sộ. Hai bên đình, phía trái là núi Rồng (còn gọi là núi Cả), phía bên phải là núi Phượng, tạo cho đình nằm gọn giữa một cỗ ngai lớn. Hiện chưa biết đình So được khởi dựng từ bao giờ, nhưng theo văn bia Tu sáng Hoa đình bi ký hiện còn dựng tại đình, được khắc vào năm Dương Đức thứ 3 (1674) thì đình này được tu bổ và tôn tạo vào năm Quý Mão (1663). Văn bia cho biết ngày khởi công tu tạo là ngày 27 tháng 7 năm Quý Mão, hơn hai tháng sau công việc hoàn thành. Ngôi đình đã trải qua 4 lần trùng tu nữa vào các năm 1743, 1924, 1928, 1953. Quy mô hiện nay của đình là kiến trúc theo kiểu nội công ngoại quốc trên diện tích 1.100m2. Tổng cộng tất cả toà ngang dãy dọc của đình là 55 gian, với 64 cột lớn nhỏ. Riêng nhà Tả văn chỉ dùng để viết văn tế thần. Hành lang của đình được chia cho 28 giáp trong làng, mỗi giáp một gian để làm chỗ hội họp riêng và sửa soạn lễ lạt của các giáp khi ra việc làng. Đình So có một tam quan đẹp, hoành tráng, uy nghi, và có bậc đá 29 cấp dẫn xuống hồ bán nguyệt. Kiến trúc và điêu khắc của tam quan có thể được xem là một mẫu mực về sự cân đối, vừa vững chãi vừa bay bổng thanh thoát. Đình thờ Tam vị Nguyên soái Đại vương, là những vị tướng của Đinh Tiên Hoàng.

Thần tích chép rằng: Vào mùa xuân năm Canh Thìn (930), có ông Cao Hiển và bà Lã Thị Ả ở hương Vạn Kỳ, huyện Gia Định, phủ Thuận An, đạo Kinh Bắc nhà vốn rất nghèo, làm nghề đánh cá trên sông. Hai ông bà rất thích làm việc thiện, một việc thiện dù nhỏ cũng làm. Một hôm hai ông bà chài lưới trên sông Như Nguyệt, kéo được 15 dật vàng. Từ đấy hai ông bà làm ăn cứ khấm khá mãi lên nên cuộc sống rất khá giả. Hiềm nỗi hai ông bà đã ngoài 50 tuổi mà vẫn chưa có con trai. Ông vẫn thường nói: Tiền rừng gạo bể mà không có con thì sống không được vui và bàn với bà đi tìm nơi cầu tự. Hai ông bà nghe nói ở đền Hữu Linh, trang Sơn Lộ là nơi linh ứng cầu gì được nấy, bèn cùng nhau sắm sửa lễ vật đến đó cầu tự. Sớm hôm sau ông bà làm lễ tạ rồi xuống thuyền cùng với hai người vạn chài xuôi dòng sông Hát. Thuyền đang đi, trời bỗng nhiên tối sầm lại như đêm và một trận gió lớn ập đến. Lúc này thuyền chở ông bà đến địa phận trang Sơn Lộ, hai người ngẩng đầu nhìn lên trời thấy có đám mây vàng hướng vào bà mà hạ xuống. Lã thị hoảng sợ, nằm miên man. Sau đó bà có mang. Tháng 2 năm Quý Tỵ (933), bà sinh được 3 người con trai. Ba đứa trẻ lớn lên thành những chàng trai khoẻ mạnh rồi theo Đinh Tiên Hoàng đi dẹp loạn. Quân sĩ kéo từ Hoa Lư thắng trận về đến trang Sơn Lộ thì nghỉ lại và tập hợp trai tráng trong vùng tiếp tục chiến đấu dẹp loạn 12 sứ quân. Đinh Tiên Hoàng lên ngôi bèn sắc phong 3 ông là Tam vị Thông Hiện Nguyên soái Đại Vương. Trải qua các triều đại, Tam Thánh đều được sắc phong mỹ tự và cho trang Sơn Lộ đời đời thờ phụng.

Làng So có lá cờ thần rộng tới 24 mét vuông, cứ mỗi khi cờ bay trên nền trời xanh in bóng mặt hồ nước lung linh cùng với tiếng trống sấm vang lên là làng đang có hội. Lễ hội đình So, làng So được diễn ra vào ngày hai dịp mùa xuân và mùa thu.

Lễ hội mừng ngày Thánh Sinh

Hội mùa xuân, là lễ hội mừng ngày Thánh sinh  nhằm ngày 8 tháng 2. Ngày này dân làng tổ chức rước bài vị từ Miếu Ông và Miếu Bà, là song thân của các Thánh về đình để chung hưởng sự thành kính của dân làng. Theo ghi chép trong sách cổ thì hội diễn ra trong 3 ngày nhưng không khí chuẩn bị cho ngày lễ này thì rộn dịp trước đó khá lâu.

Trong lễ hội mừng ngày Thánh sinh thì vui nhất, và hồi hộp nhất vẫn là cuộc thi lợn anh. Từ trước đó hàng năm mỗi giáp chọn lấy một con lợn đen tuyền, rồi giao cho một nhà trong giáp nuôi. Nhà ấy cha mẹ song toàn, gái trai đầy đủ, hiếu hạnh. Sau khi chọn được lợn mới ra đình xin chân nhang về để làm lễ trình ở nhà. Kể từ đó, con lợn ấy được gọi là lợn anh. Không ai được gọi là con lợn, mà cũng không ai được đánh mắng nữa. Lợn anh được nuôi dưỡng theo một chế độ đặc biệt, chuồng trại phải sạch sẽ, thức ăn phải thanh sạch. Khi lợn anh lớn một chút người ta đem thiến đi.

Vào ngày mồng 7 tháng 2, lợn anh của 28 giáp trong làng đều được tắm rửa sạch sẽ bằng nước thơm, ăn bằng thức ăn tinh khiết và được đưa vào cũi để rước ra đình. 28 giáp là 28 cái cũi, trên mỗi cũi đều được cuốn một tràng hoa  bưởi, đủng đỉnh để tiến ra sân đình. Các cũi lợn được xếp thành hai hàng dọc theo sân đình, trước sự chứng kiến của Thánh và hội đồng lý dịch cùng đông đảo dân làng. Làng chọn ra những lợn anh to nhất để cân xem anh nào to nhất, nặng nhất để trao giải thưởng. Lợn anh của giáp nào được giải thì không chỉ người nuôi được vui mừng và hãnh diện mà cả giáp ấy đều thấy phấn chấn tự hào. Giải thưởng gồm hai bậc: giải dân và giải giáp. Giải dân do làng thưởng, còn gọi là giải đất, vì người nuôi sẽ được cấp 3 sào đất ở cánh bãi để canh tác và lấy hoa lợi mà không phải nộp thuế má gì. Đất ấy người này sẽ được giữ cho đến khi nào có ai đó nuôi được lợn anh có số cân nặng hơn lợn anh được giải, dù chỉ một vài cân. Giải giáp thì do giáp thưởng, và khi giáp mổ con lợn ấy thì nhà chủ nuôi sẽ được biếu một cái tràng hoa (tức là cái khoanh cổ lợn). Các cụ bảo vào một năm, cũng gần đây thôi, giáp nọ có lợn anh nhỏ hơn giáp kia, đáng ra là không được giải, nhưng dùng thế lực áp đảo để lấy giải nhất. Khi khiêng lợn về đến nhà thì lợn xổng ra khỏi cũi rồi lại đi ra đình.

Ngày này, sau bữa trưa tại các giáp, là đến cuộc hát thờ ở đình. Thường làng đón các giáo phường ở Phủ Quốc về hát hầu Thánh. Các ả đào đứng trước điện, tay cầm lá phách hát các bài hát thờ như Thét nhạc, Bắc phản, hát Giai, Độc phú… trong tiếng hoà âm của các nhạc khí. Giáo phường được mời đến hát nhất định sẽ hỏi cho bằng được tên huý của các Thánh thờ trong đình để khi hát đến những chữ ấy thì tránh đi. Hát cửa đình So có các chữ không được nói tới là Hiển, Lã, Hiện, Suý, Lang. Hiển là tên huý của ông cụ thân sinh ra các Thánh; còn Lã là tên họ của cụ bà Lã thị. Hiện là tên huý của ba anh em nhà Thánh; Suý và Lang là tước phong của Thánh. Các cô đầu hát đến những câu có chữ ấy thì hát thật nhỏ, và tránh đi; ví như chữ Hiển thì đọc là Hởn, chữ Lã thì đọc là Lữ. Nếu cô đầu không nhớ ra, cứ thế hát thẳng không kiêng thì người cầm chầu sẽ gõ liên hồi vào tang trống và cho ngừng cuộc hát. Bấy giờ người quản ca của giáo phường phải đến nói khó với các cụ trong làng để xin cho làm lễ tạ với thánh và xin các cụ chiếu cố cho. Khi ấy, người đào nương sẽ biện cơi trầu, đến trước điện làm lễ tạ lỗi với Thánh và các quan viên. Cô đầu sẽ hát từ chiều đến tối, có khi đến tận canh khuya, trước là để hầu thánh, sau là để giúp vui cho quan viên.

Theo nghi thức về việc mở lễ hội được ghi trong bản thần tích do Đông các Đại học sĩ Nguyễn Bính soạn, thì hội  mở trong 3 ngày mới thôi. Ngoài hát xướng còn có các trò chơi đánh cờ, đấu vật. Ngày lễ mừng thánh sinh, các cô gái làng đi lấy chồng xa về làng rất đông vui và đua nhau làm lễ và cung tiến rất nhiều vào đình.

Lễ mừng thắng trận, khao quân

Về mùa thu, lễ hội đình So nhằm ngày 10 tháng 7. Đây là lễ hội kỷ niệm Thánh giải vây, thắng trận, tế cáo thiên địa và khao thưởng quân sĩ. Lễ mừng khao quân là một lễ vui vẻ trong dân. Ngày này, sẽ dâng tế vật là một con trâu. Làng có 28 giáp, mỗi năm, có một giáp phải lo việc sắm sửa lễ vật. Như vậy, nếu năm nay giáp này chuẩn bị tế vật thì phải 28 năm sau nữa thì mới lại đến lượt sắm lễ. Con trâu phải được thui khéo, da vàng xộm, quỳ trên cái giá gỗ, mõm hếch lên, còn sừng thì lấy giấy đỏ cuốn vào. Nội tạng của con trâu đã được lấy ra, làm sạch, nên con trâu tế được dân làng gọi là trâu trong. Cảnh tượng hiến tế trâu trong thật long trọng tôn nghiêm. Sau khi tế xong, đồng dân cùng hưởng lộc, rồi chiều và tối thì tập trung nghe hát ở đình hoặc các miếu quán trong làng. Đào kép cũng có khi vừa hát xong ở miếu này lại xách đàn sang miếu khác.

Những người già trong làng vẫn còn nhớ dịp “đóng đám năm Bảo Đại tam niên”. Ấy là năm 1928. Năm ấy vì đình làng sửa đình nên rước bài vị gửi ở nơi khác, khi công việc hoàn thành thì làm lễ hoàn cung. Bấy giờ làng có mua đèn lồng về mắc lên mái đình, đao đình, và trên các con rồng con nghê trên mái đình, để đêm đến sáng lung linh rất đẹp. Hội làng được tổ chức rất to, phần lễ thì trang nghiêm hoành tráng, phần hội thì vui vẻ, linh đình. Về trò chơi có trò bắt chạch trong chum, bắt dê. Làng còn cho mời đội cồng chiêng Mường ở Lương Sơn về để hoà âm trong lễ tế ở đình.Làng đóng đám 7 ngày 7 đêm, mà đêm nào cũng có hát ả đào, mới từ ấp Thái Hà ngoài tỉnh về. Hội kéo dài trong 3 ngày.

Lễ chay kỷ niệm ngày Thánh hoá

Ngày thánh hoá là ngày 10 tháng Chạp. Ngày nay là lễ cúng chay. Công việc chuẩn bị cho lễ cúng chay được tiến hành từ trước đó cả tháng trời. Những người chuẩn bị cho lễ chay bao giờ cũng là đám con trai khoảng 18, 19 tuổi. Họ phải tắm rửa sạch sẽ rồi mới đến tập trung ở nhà ai đó để chọn gạo làm bánh. Gạo được chọn thật kỹ càng từng hạt, không có hạt gãy, hạt chẩm. Bấy giờ mới đồi xôi, rồi cho vào cối giã như giã bánh dầy. Nhân của bánh bằng đỗ xanh rang kỹ, nghiền nhỏ, trộn với nước mật. Hương liệu là thảo quả thơm ngát. Nhân này được bao bọc bằng xôi giã. Cuối cùng là lấy lá chuối bọc bên ngoài. Lễ vật dâng trong ngày Thánh hoá bao giờ cũng là lễ chay, được làm từ nguyên liệu thanh khiết và với tấm lòng thành kính nhất. Được biết bánh cuốn dâng Thánh có thể để được trong thời gian rất lâu, và người dân làng cho rằng đó chính là thứ lương thực của quân sĩ của thánh năm xưa.

Vào ngày này, dân không tổ chức hội mà chỉ có lễ chay. Không có tổ chức rước xách và các trò chơi dân gian, cũng không có hát thờ. Tất cả các công việc chuẩn bị cho lễ cúng chay được thực hiện trong niềm thành kính nhất để tưởng niệm đến công lao và ân đức của Thánh.

Lễ hội đình So ngày một đơn giản đi so với trước kia. Vẫn có bánh chay dâng Thánh, nhưng không có trâu trong nữa, và tục nuôi lợn anh thì chỉ còn trong câu chuyện của những người già. Hát thờ ở cửa đình cũng không còn nữa. Người dân vẫn bày tỏ lòng thành kính lên Tam vị Nguyên soái Đại vương bằng các nghi thức tế lễ, nhưng phần vui hội thì gần như vắng bóng.   

Và hằng năm, mỗi khi tiếng trống sấm vang dội và lá cờ đại rộng tới 24 mét vuông được kéo lên, bay giữa trời và lồng trong bóng nước hồ bán nguyệt, là khi làng mở hội, thì trong lòng người già làng So, những ký ức xa xăm về  hội xưa lại vọng về, nao nao nhớ đến dịp đóng đám năm 1928, nhớ đến cái ngày làng thi lợn anh và rước trâu trong ra đình, thật oai hùng và trang trọng.                     

 Những nét điêu khắc trên đá đầy vẻ mềm mại , uyển chuyển tại Đình So

 

dienbatn và Nguyễn Xuân Diện đang xem văn bia tại Đình So .

 

 

 

Rồng đá tại Đình .

 

 

Tấm bảng trước cửa .

 

 

 

 Vẻ đẹp của những nét chạm gỗ .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kết cấu mái đình

 

 

 Đầu thú tại chân cột cửa .

 

 

Các vị bô lão trong làng chơi tổ tôm tại Đình .

 

 

 

Mặt trước Đình .

 

 

 ( Còn tiếp - dienbatn ) .